Dag 10 – Golan Heights, Tel Aviv & our journey

Get up, get up, get up! Zo ging mijn wekker een tijdje door en we sliepen er allemaal doorheen. Die nacht hebben we slechts een paar uurtjes geslapen. Het was zo ver, onze tijd in Jeruzalem zat er op. Deze zaterdagochtend pakten we dus onze spullen in (en hoe!) om door te gaan naar onze volgende bestemming. De Golan Heights, Haifa en Tel Aviv. Voor we daadwerkelijk vertrokken dronken we nog onze laatste kopje muntthee in de tearoom. Rond 08.30h kwam Mohamed aan bij het hostel en gingen we onze spullen in het busje laden wat overigens een hele opgave was.

 

De reis kon beginnen! En aangezien we nog geen tijd hadden om te gaan ontbijten, kwam het ontbijt naar ons toe. Met dank aan de teamwork van Fatima en Wahib werden er broodjes met kaas klaargemaakt. Hoe vaak hebben we toen niet gezegd, dat het net leek alsof we onderweg naar Marokko waren?! Ik weet het niet, ben de tel kwijt geraakt. Helaas hadden we geen muziek meer in de auto, omdat de dag ervoor de cd-speler/radio was gestolen. Geen muziek, maar wel een dosis vermoeidheid en slaaptekort. Dit begon overduidelijk zijn tol te eisen, iedereen begon in te zakken.

 

Een paar uur verder, beetje geslapen, beetje zus en zo kwamen we aan bij een checkpoint. We waren al een de late kant en nu deden de soldaten ook moeilijk. Iedereen moest uitstappen, paspoorten, bezittingen afgeven, fouilleren en maar wachten. Deze keer was Driss aan de beurt. De metaaldetector bleef elke keer piepen wanneer hij er door ging. Ondertussen werd de groep beetje bij beetje wakker. Als we dan toch moesten wachten, deden we het goed ook. We hadden de grootste lol. Lachen, dansen en praten in de zon, terwijl we aan het wachten waren. De soldaten dachten vast en zeker ‘wat een gekke kinderen.’ But who cares! Ze waren trouwens best aardig, niet zo kil en nors als sommige soldaten. Dit was dus het moment om hen te vragen of ze voor één keer in de lucht wilden schieten, dachten Wahib en ik. Helaas dachten zij daar anders over..

 

Na de checkpoint gingen we weer verder richting de Golan Heights. Dit is een heuvelachtig gebied op de grens tussen Libanon, Syrië, Jordanië en Israel. Ondanks de honger en vermoeidheid werden we weer klaarwakker, toen we eindelijk over de groene met zon overgoten heuvels van de Golan reden. Syrië aan de overkant, appelboomgaarden, waterreservoirs, prachtige natuur en zo kan ik wel even doorgaan. Vele mental- pictures momenten, maar nu geef ik het woord aan de digitale foto’s.

 

[foto’s volgen]

 

Uiteindelijk kwamen we aan in een dorpje op de Golan Heights. We werden hier uitgenodigd door een vriend van Mohamed. Rusten, wat eten en praten met de man des huizes. Toen we ons voorstelden wist ik even niet wat ik moest zeggen. We zijn nu toch in Israel, dacht ik. Waarom spreken ze dan allemaal vloeiend Arabisch? Salaam of shalom? Dan maar allebei! Achteraf gezien had ik het beter bij salaam kunnen laten. De meerderheid van de bevolking die in deze omgeving woont zijn namelijk Druzen. Voornamelijk in het noordelijke gedeelte van de Golan. Druzen zijn geen moslims noch joden, maar ze voelen zich op en top Arabisch. Officieel horen zij bij de staat Israel, maar ze voelen zich verbonden nog met Syrië. Sinds de 15^e eeuw vestigden zich steeds meer Druzen in de Golan Heights. Deze kleine religieuze gemeenschap is ontstaan uit een van de vele mystieke stromingen van de sjiitische islam. Vandaag de dag leven er ongeveer 600.000 Druzen in het Midden-Oosten.

 

 

Door de eeuwen heen hebben de Golan Heights deel uitgemaakt van verschillende rijken, zoals het rijk van Alexander de Grote, het Romeinse Rijk, Byzantijnse Rijk en het Ottomaanse Rijk. In 1981 werd de Golan door Israël geannexeerd. En als gevolg hiervan werd de Israëlische wet- en regelgeving van kracht. De annexatie wordt internationaal juridisch niet erkend.

 

Je leest het, wat begon als chaos en stress in de ochtend en zich voortzette in een lange vermoeiende rit resulteerde in een rustgevende en voornamelijk toffe middag. Zoals Marco Orsato al zei, het is over maar nog niet voorbij.

 

And even though I was still at page three, “Life’s lessons come from the journey, not the destination,” wrote Paulo Coelho once upon a time. Anyhow we had to travel on to our next beginning and not the ending. 

 

En alsof de mental-pictures nog niet genoeg waren, kwamen de fotocamera’s alweer boven water. Helaas hadden we geen tijd meer om langs Haifa te gaan. Zodoende ging de reis verder richting Tel Aviv! Nog onderweg zagen we de zon al van kleur veranderen, van geel, oranje naar rood, tot de vredige avondschemering zijn intrede deed. En weer waren de camera’s geen uitzondering, die mooie foto ’s hebben opgeleverd van slapende bergen en slapende ogen!

 

Aangekomen in Tel Aviv speelden we eerst spoorzoekertje met het hostel, omdat de TomTom erg moe was :p

 

To be contineud…

 

 

- Nour

It’s ok, no problem

 

Back home

 

Finally I left all my baggage behind. And there we arrived, in the middle of the night. As we were coming closer, different thoughts were going through my mind. Tell me, how could a no go area feels so right? Realized, I found my own way to Rome, because from the first moment on, I felt home. For days we talked and walked, we walked and talked. And even though it was a little cold, together we kept it warm. Full of activity, was the heart of the Old City. And if there was no army, I could say we got in a story. It was beautiful to see, how the Palestinians living their life in some way just like me: in prison, but free. Just by the look in their eyes, they told me the story of their lives. Unwritten pages told me how they’ve been captured, locked up for what the world call rage. Families apart, everything changed, but someway still the same. With no doubt I can say, these people will not walk away. Even they’ve been down and out, wrote about and constantly talked about. They’ve been up and down and pushed around. Torn, but they stay strong and carry on and on. It doesn’t matter who’s right and who’s wrong, in the end this is where they belong. So when it’s easier said than done, all they say ‘It’s ok, no problem.’

 

- Noura

Dag 9: Hebron; voetballen in een spookstad

Vrijdag 11 april

Voor vandaag staat Hebron op het programma. We krijgen vandaag een rondleiding door Breaking the Silence, een organisatie van ex-militairen die na hun diening zich inzetten om mensen hun kant van het verhaal te vertellen. Tijdens de looptocht door de stad worden we omsingelt door Israelische militairen die ons ‘beschermen’ tegen settlers die niet blij zijn met ‘buitenstaanders’ die de situatie in deze bizarre stad met eigen ogen komen aanschouwen. Tijdens onze tocht worden we dan ook opgeschrikt door settlers die tegen ons schreeuwen. Hun boodschap? Wegwezen!. Ook komen we borden zoals de volgende tegen:

Als we nog voor onze eettent staan en een deel nog bezig is met het betalen van de rekening valt ons oog op het huis recht tegenover de eettent. We zijn getuigen van hoe Israelische soldaten het huis binnendringen. Met geweld wordt de deur geforceerd en staan ze niet lang daarna voor een raam een paar etages hoger. Wat de reden is van deze actie is ons volstrekt onbekend.

 

Als we een straat inlopen rolt een voetbal voor onze voeten, in no time is een deel van de groep verwikkelt in een showtje hooghouden, poorten en het wegschieten van de voetbal over de huizen.

 

Dag 8: FREE: de joodse wijk, 5 shekel broodjes & de hammam

Donderdag 10 april

We spreken de nacht ervoor af rond negenen klaar te staan om onze vrije dag 100% te benutten. Ergens weten we allemaal al dat dit gaat gebeuren. Rond tienen zijn we pas paraat om richting de nieuwe stad te lopen. Na bezoekjes aan boekenwinkels en ijssalons lopen we richting de joodse wijk. Wie verbaast stond over de verschijning van de Burqa en orthodoxe moslims stuur ik graag deze kant op. Ook hanger er borden die ons vertellen hoe we ons moeten kleden en gedragen. Door de blikken die we krijgen is het duidelijk dat we niet welkom zijn.

Na de lange wandeling heen en terug settelt een deel van de groep zich in het park voor de Jaffa Gate en loopt een deel verder naar de moskee voor het gebed.

Op weg terug naar het hostel lopen we naar onze favorite broodjes zaak in de oude stad . We dalen neer op de trappen voor de Damascus Gate en in alle stilte genieten we van onze 5 shekel (1 euro) falafel broodjes.

Dag 7: Yad Vashem & discussie met ‘n orthodoxe Joodse vrouw

Woensdag 9 april

The last days were quite intensive and impressing. Yesterday we went for example to Yad Vashem, the Holocaust museum of Israel. On a very stylish and professional way the Israelis have documented how the Jews not only have been discriminated and murdered by the Nazi’s, but also by the Christians and so forth for centuries. Of course horrible crimes have been committed against the Jews and nobody can deny this.

 

Checkpoints in Canal Island…

 

In the evening we spoke to an orthodox Jewish woman who is from Holland. She told us the mentality of the Orthodox Jews. How they think that the Holy Land is made for them and that they were praying every day three times for this the last 2000 years. She argued also that the wall was being made for security reasons. And when I asked her about the settlements, she said that this was also because of the security reasons.
Another question I asked was about the wall: how can you make so many people suffer because of one person who is an extremist? And that this is not a reason to build a wall around people. This wall is cutting relatives from each other. A brother and a sister, who were living next to each other, now have to drive for 45 kilometres after they get the permission through the checkpoints. When I told her about the murder on Theo van Gogh, and asked her if we now also have to put for example a wall around Canal Island (a neighbourhood in Holland with Muslims), she replied ‘yes they should and they will’.

 

The most interesting point of view was the fact that she admitted the fact that Israel will not listen to any country on the world, because every nation has tried to hurt Israel in the past. Now Israel will only listen to herself she said. And that’s why Israel does not listen to the UN resolutions for example. What if Israel puts down her weapons and the same thing happens like the Holocaust? ‘We can’t trust other countries beside ourselves’, she added.

 

How can a person live like this in constant distrust one can wonder? But I think they like this situation and this chaos, so there will be anarchy and not a democracy like some people think, and Israel can still do whatever they want. There is a large group of orthodox Jews who claim that they don’t have anything to do with Israeli politics, but in fact they are partly the ones who are keeping the ideology of the State of Israel alive.Another point is the reason why a lot of Jews came to Israel. Beside the religious reason, a lot of Jews just came here because they wanted simply to have a safe haven. But soon they found out that this safe haven was also a home for others: Palestinians.
Nowadays there are even rumours that Israelis are doing inseminations to be able to have twins. We did see a lot of twins surprisingly. You can see a child in a wagon, and one child next to the woman, and also one in her stomach. The Israeli government is trying to promote Jews to have more children. Meanwhile, they are also trying to buy all the Arab grounds in the old city and so forth. It is a strategic plan in a situation where the Palestinians do not have representatives who can speak for them properly. Also of course because they are internally divided and because Hamas was democratically elected and still not included in the government. In addition there were even a lot of Hamas members arrested after this election. It is not going to end this conflict easily. And I am very pessimistic. But like Conny Mus the Dutch correspondent said: ‘This is a crazy country and anything can happen any moment’.

Today we went to a very orthodox neighbourhood which was as if I was playing in a movie. Very weird. Guys with the black clothes and the hats, woman with their children and everywhere stores like old times. I had a conversation with three guys at the end when we almost left, and one of them asked me what that thing on my head was. And when I said ‘headscarf’, they responded that ‘people in the old city were also wearing that and why are you?’ As if they can’t say ‘Muslims’. And then they said that maybe I am more religious then the rest of the group. I told him that a headscarf is not determining my religion and maybe one of the others in the group is maybe even more religious. He didn’t understand this. And then I tried to explain it to him by pointing to his ‘Keppel’ and told him that people who are not wearing it are also not ‘not Jew’. Are we so different in their minds than them? Some things are hard to understand.

Another thing is that Israelis don’t want foreigners to come to their country, especially Muslims from Europe, because they have a Western passport unlike people from Saudi Arabia and so forth. Hereby I am calling all my friends to come here.

On our way back to the old city a Dutch soldier heard us talking Dutch and started a conversation with us. We asked him why he came to Israel, and he said because he is Jewish, but also the weather is much nicer and so forth, so why shouldn’t he stay in Israel? He has served for 2 years in the army directly after he came from Amsterdam. I didn’t know what to feel against this soldier: talk with him, or listening to my principles and walking away from him? Israel is most and for all a country where your principles are constantly under pressure. One thing is for sure: the Israelis have principles.

 

 

 

Gulsen

Dag 6 – Bethlehem

Onze dag begint rond 9.30 voor het hostel, langzamerhand komen de leden van de groep bij elkaar. Denken we dat we compleet zijn voor vertrek, bleek dat twee van de groep zich hebben verslapen (voor veiligheidsreden worden geen namen genoemd), tot opluchting van een paar die nog niet hadden ontbeten. Vandaag is onze chauffeur Mohammed Ali niet beschikbaar, Achraf zal ons naar plekken van bestemming vervoeren.

 

 

Tijdens ons korte ritje naar Bethlehem, de geboorte stad van Jezus van Nazareth, worden we constant geconfronteerd met de afschuwelijke muur. We mogen niet door de hoofdweg verder rijden vanwege de checkpoints. Checkpoints zijn sinds 2005 uit de grond ontsprongen door het hele gebied van de Westelijke Jordaanoever (Israëliërs beschouwen de muur als een manier om zich te beschermen van potentiële terroristen). Rond elf uur hadden we een afspraak met Toine van United Civilians for peace. Hij zou ons een rondleiding door Bethlehem geven. We hadden bij de checkpoint afgesproken. Tijdens het naderen van Bethlehem waren we in de veronderstelling dat er geen checkpoint was. Dat veroorzaakte verwarring. Er moest immers een checkpoint zijn, daar hadden we immers met Toine afgesproken. Later bleek dat er natuurlijk wel een checkpoint was. Onze afspraak kon vlekkeloos doorgaan. De verwarring die ontstond rondom de aan- of afwezigheid van een checkpoint doet ons realiseren dat wij gedurende onze korte aanwezigheid hier in Israël gewend zijn geraakt aan het idee dat er overal checkpoints zijn. Vreemd dat de mens aan alles went. Zelfs aan zoiets afschuwelijks als een dergelijke apartheidsregime.

 

Toine van Teffelen, gepromoveerd in de antropologie, heeft jarenlang voor de Universiteit van Amsterdam gewerkt. Nu is hij werkzaam in het onderwijs, als projectbegeleider bij het aansturen van lesmateriaal. Nadat hij zijn vrouw heeft leren kennen, besloot hij in Palestina te blijven.

 

We beginnen onze rondleiding op ‘route 60’, de hoofdweg van Bethlehem. De oude hoofdweg, de handelsstraat van Bethlehem, is nu in drie gedeeltes verdeeld. De komst van de muur heeft het economische hart van de stad stilgelegd. Toine vertelt ons hoe de mensen bij de checkpoints worden behandeld. Zijn vrouw en dochter ondergaan verschrikkelijk  vernederende behandelingen bij de checkpoints.

 

 

In 2003/2004 heeft Israël een stuk grond geannexeerd rondom het graf van Rachel, de vrouw van Jacob. Hierdoor is de vreemde situatie ontstaan, dat de muur in sleutelvorm langs het graf loopt. Toine heeft ons een introductie en rondleiding in het Sumud gegeven. Sumud staat voor standvastigheid. Een van de doelen van dit centrum is om aandacht van de wereld voor de Palestijnse zaak te vragen. Dat is de reden waarom het huis grenst aan een toeristisch informatiecentrum.

 

 

Wanneer we het riante huis betreden zien we een fotogalerij hangen. Deze foto’s zijn gemaakt door een Amerikaanse vrijwilligster. Ze tonen een beeld van het dagelijkse leven in Palestina. De organisatie is zich ervan bewust, dat de media belangstelling tonen voor dit conflict. Palestijnen, en arabieren in het algemeen zijn warme mensen. Als je een cafetaria binnenloopt in Palestina zul je veel lachende mensen aantreffen, misschien wel meer dan in Nederland. Laat de schijn je niet bedriegen. Onze chauffeur, Mohammed, is een echte komiek. Hij lacht en is continu vrolijk. Daarachter gaat echter veel schuil. Men lacht het verdriet weg. De Palestijnen hebben een levensstijl ontwikkeld waarbij ze de negatieve energie omtoveren in positieve energie. Voorbeelden te over, waaronder graffiti tekeningen op de muur. Ook worden naast checkpoints souvenirwinkels geopend. De muur en de checkpoints zijn een geheel eigen leven gaan leiden. De omheining rondom een vluchtelingenkamp in Bethlehem is prachtig beschilderd. De thuisbasis van verschillende vluchtelingen is op een prachtige manier tot uitdrukking gebracht op de muur. Dit brengt ons gelijk tot het volgende dilemma; moet de muur mooi beschilderd en versierd worden om er toch iets van te maken, of moet de muur blijven zoals die is, ‘monsterlijk en afzichtelijk’?

 

 

Na afscheid van Toine te hebben genomen, vervolgen we onze route naar de geboortekerk van Jezus van Nazareth. Onderweg komen we langs verschillende Palestijnse huizen. Het meest frappante is ons ontmoeting met een jong palestijns meisje. Als we haar vragen hoe ze heet, antwoord ze met ‘mijn vader is dood’, dat brengt ons gelijk weer terug in de realiteit.

 

 

 

Het bezoek aan de geboortekerk van Sidna Isa is erg bijzonder. Deze plek is voor zowel Christenen als Moslims heilig. Zo is dat ook met het graf van Rachel. Een gemeenschappelijke heilige plek voor de drie monotheïstisch geloven die deze wereld rijk is, het Jodendom, het Christendom en de Islam.

 

 

Na een lunch in een restaurant dat de ‘beste’ falafel van Palestina serveert, aldus kenners een korte shoprondje, gaan we op bezoek bij de Arabic Educational Institute, gelieerd aan Pax Christi. Zoals gewoonlijk waren we iets aan de late kant. Dit mocht een geslaagd bezoek echter niet in de weg staan. We hebben aldaar met verschillende mensen gesproken. De mensen van de organisatie waren zeer enthousiast over onze komst. Ze hebben hun ervaringen, meningen en hoop met ons gedeeld, het was een educatieve bijeenkomst. Ondanks de interesse zaten sommige leden van de groep in strijd om hun oogjes open te houden.

 

 

Wahib

 

Dag 6: De rotskoepel in de ochtendzon

Dinsdagochtend 8 april

Voor we de reis inzetten richting Betlehem staan we (fatima, pieter en ik) vroeg op om de gloed van de ochtendzon op de rotskoepel te zien weerkaatsen. De wandeling door de oude stad leidt ons naar het plein rondom het inspirende bouwwerk. Op dit tijdstip komen we slechts enkele vroege vogels tegen. Hier lopend blijft het mooie bouwwerk je aandacht vragen. We zouden makkelijke de rest van de dag hier rond kunnen slenteren maar we haasten ons richting het hostel om in ons busje in te springen op weg naar Betlehem. Onderweg terug pakken we een paar verse chocoladebroodjes mee als ontbijt.

Rachida

 

Dag 5: Jazoor & the Birzeit University

Maandag 7 april

 

Vanochtend begon de ochtend om 09:30. Ondertussen is Mohammed onze vaste chauffeur geworden. Na een goed ontbijt en het wachten op een aantal mensen gaan we richting Ramallah. Op weg naar Ramallah rijden we op een gegeven moment tussen de muur door. Momenteel is er nog een doorgang tussen twee werelden, Mohammed (onze chauffeur) geeft aan dat dit binnen nu en een maand verleden tijd zal zijn. Gisteren zijn we voor het eerst voorgesteld aan de muur. Toen bracht de betonnen, koude vier meter hoge scheidingsmuur nog sterke emoties naar boven. Hoewel we nooit zouden moeten mogen wennen aan een muur van wie we nu al weten dat deze ooit omlaag gehaald zal worden, merk ik toch dat de eerste emoties zijn afgenomen.

 

We maken op weg naar Ramallah een tussenstop bij The Jazoor foundation for health and social development.

 

 

In een gesprek met Insaaf en Mounir komen we meer te weten over het dagelijkse leven van Palestijnen; hun struggle. Er komen issues naar boven waar de wereld zich voor zou moeten schamen. Wij zijn diegenen die zuchtend en met verdwaasde blikken de verhalen horen terwijl Insaaf en Mounir grappen maken en lachen om de onwerkelijke situatie waar ze mee te maken hebben.

 

Ramallah brengt bij de gemiddelde Nederlander een beeld naar boven dat door onze eerste blik op de stad meteen verdampt. Het merendeel van de ‘Nederlandse’ delegatie heeft een beeld van Ramallah als spookstad: ongeorganiseerd en danger op de loer. Als we de prachtige stad binnenrijden is dit beeld gevaarlijk snel van de baan. Hoe kan het dan wij; jongeren met een Arabische afkomst of met veel interesse voor de Arabische wereld en daardoor goed op de hoogte zijn van het wel en wee van de wereld zo een slecht beeld hebben? We staan daarnaast kritisch tegenover de media en nemen niet snel iets aan voor zoete koek. Toch hebben we ons een ver van realistisch beeld laten opleggen van deze stad.

 

De Birzeit university is onze bestemming van de reis, de universiteit ligt nabij Ramallah.

We worden opgevangen door Yasser Darwish die ons vertelt over de manieren waarop Palestijnen worden belemmerd in de consumptie van onderwijs. Shereen die in de eindfase van haar studie zit praat vervolgens samen met vijf mediastudenten verder met ons over media en de nut en de noodzaak van het effectief inzetten van dit middel in het conflict.

 

Als de discussie tot een einde is gekomen krijgen we een rondleiding door de universiteit. We worden langs de verschillende studio’s en sets geleid die gebruikt worden om onder andere worden gebruikt om verschillende producties te maken en voor radio-internet.

 

Als we onze lunch achter de kiezen hebben – die overigens niet te vergelijken is met het eten bij de UvA, voor de duidelijkheid: in positieve zin – is het tijd voor praatjes met de studenten. We komen op het idee om iedere Palestijnse jongeren met een Palestijnse sjaal te vragen ons in één woord uit te leggen wat de sjaal voor haar/hem betekent uit te leggen. Meer dan driemaal moeten we uitleggen dat het echt de bedoeling is dat het één woord is. Hieruit blijkt maar weer hoe sterk er een behoefte is om zijn/haar verhaal kwijt te raken voor ieder luisterend oor.

 

Jongens onder elkaar op de Birzeit University

 

Het duurt even voor iedereen de bus weer in is, er is zoveel te bespreken met de studenten. Een aantal uit de groep voelt zich zo thuis op de universiteit dat er een grote kans is dat een aantal hier binnenkort weer terug te vinden is.

 

The next stop is het Graf van Arafat. Dit bezoek biedt uiteraard weer genoeg aanleiding om zijn rol te bediscussieren. Voor we de weg naar Jeruzalem inzetten vangen we nog een glimp op van het ziekenhuis van Ramallah. We schrikken van de volle wachtkamers en de verhalen over de slechte aanvoer van medicijnen en aparatuur.

 

We zijn nog niet op de helft van de reis maar hebben al zoveel gezien dat ons aan het denken heeft gezet. Zoals iedere dag duurt het ook deze dag weer even voor we onze bedden opzoeken. De Damascus gate en het pleintje voor ons hostel vormen de ideale plek om onder het genot van thee met elkaar door te praten.

Dag 4: Islamic Art Museum, Druzen, de Olijfberg en Stroopwafels

Zondag 6 april

 

‘s Ochtends als de dag aanbreekt, weten we nog niet dat ons een lange wandeltocht te wachten staat. We beginnen de dag met ontbijt in een erg mooie restaurant naast de Klaagmuur. De eigenaar van het restaurant ‘Buraq’ vertelde ons dat de Israeli’s hem 1 miljoen dollar hebben aangeboden voor zijn winkel, maar hij heeft dit bod niet aangenomen. Volgens hem zijn er verschillende makelaars in dienst van de Israelische overheid, die systematisch de grond van de Palestijnen kopen. Zijn restaurant zit dicht tegen de Klaagmuur aan, en de omringende plaatsen zijn al verkocht door Palestijnen en hij is de enige in de omgeving die nog niet is gevallen voor zo een hoog bod.

Na onze ontmoeting met de restauranteigenaar zijn we op weg gegaan naar het Islamic Art Museum. Tijdens onze zoektocht zijn we meerdere malen de verkeerde richting gaan lopen. We kregen ook de kans om twee maal een busrit mee te maken tussen de Israelis, aangezien het Islamic Art Museum zich midden in een Joodse wijk bevindt. Een aantal orthodoxe Joodse mannen met pijpenkrullen keek me indringend aan, misschien omdat ik een hoofddoek draag. Hier in Israel is men erg gefixeerd op een persoon die een hoofddoek draagt. Die worden er ook als eerste tussenuit gekozen in een rij bij een checkpoint en verschillende Palestijnen vroegen meteen of ik al problemen had ondervonden vanwege mijn hoofddoek.

 

 

Toen we eindelijk aankwamen bij het Islamic Art Museum, bleek deze al bijna te sluiten. In 40 minuten hebben we een snelle tour gemaakt door het Museum. Helaas bleek er bij een interessante film enkel een Hebreeuwse ondertiteling aanwezig te zijn. Worden er enkel Israëli’s verwacht als gasten? Tevens was er erg weinig materiaal voorhanden, voornamelijk over de Ottomanen. Wel ontdekte ik meer over mijn eigen afkomst: de Yoruken. Dit was wel een interessante toevalssituatie.

Na ons vertrek van het Islamic Art Museum kwamen we drie Amerikaanse bussen (van John Hagee) tegen met de teksten ‘Christians United for Israel’, ‘For Zion’s Sake’, ‘I will not keep silent’ op hun bussen. We waren deze personen al eerder tegengekomen tijdens Masada en ze waren erg onvriendelijk geweest tegen ons.

Na deze momenten van bezinning zijn we verder gaan lopen naar de Oude Stad waar we hebben gegeten in een lekker, maar erg duur toeristische restaurant.

Daarna kwamen we terecht bij een van de ingangen van de Moskee Al Aqsa waar we een interessant gesprek kregen met twee Druze soldaten. Dit gesprek begon met: ‘Give me your passport’, maar begon al snel een vriendelijkere houding aan te nemen.

We hebben gesproken over de religie van de Druzen, de positie van de Druzen in Israel en de rol in het Israelische leger. Hier kwam uit dat de Druzen het nog niet zo slecht hebben in Israel. Tevens worden ze vaak ingezet op plaatsen waar veel Arabieren komen, zoals in de oude stad en de Moskee al Aqsa. Noura vroeg een van de soldaten of hij een vredesteken kon maken voor op de foto, maar deze soldaat weigerde en vermeldde dat ‘dit het teken van de Palestijnen is in Israel’.

Vervolgens liepen we langs de Klaagmuur en dit overweldigde me enorm. De groep was er al geweest, maar ik zag het voor het eerst. Ik dacht dat ze tamelijk vijandig konden reageren, maar het was vrij normaal om er te komen nadat we door de detectiepoorten waren gekomen.  

Na deze ervaring die me altijd zal bijblijven, zijn we deze avond ieder onze eigen gang gegaan om vervolgens elkaar weer te treffen rond elf uur in de avond. Onze excentrieke chauffeur had gebeld en we kregen een nachtelijke tocht naar de olijfberg als verrassing van hem. Dit was in de nacht makkelijker, aangezien de Israëlische soldaten niet aanwezig waren. De gouden koepel van de Al Aqsa scheen als een zon over de stad.

 

 

Zoet eten, zoet praten?

 

Thuisgekomen zijn we zoals altijd niet meteen gaan slapen. We kregen een ingeving, of beter gezegd een creatief idee tijdens het bakken van stroopwafels op onze kleine kachel. Wie zegt dat stroopwafels niet een bron van vrede kunnen zijn, zal hier nog een keer over moeten nadenken. Er is een Turks spreekwoord: Wie zoet eet zal zoet praten. Het conflict zal opgelost worden als we iedereen stroopwafels uitdelen met als boodschap vrede. Nu is het zo dat we dus er een schaarste aan stroopwafels heerst, en men dient door checkpoints te gaan om aan stroopwafels te komen. Dit vormt een groot probleem volgens ons. De Israëli’s krijgen elke dag stroopwafels, maar de Palestijnen vechten er zelfs onderling om. Stroopwafels zorgen voor verdeeldheid op dit moment in dit mooie land. De Israëli’s hebben zelfs een overschot aan stroopwafels en gebruiken ze als keppeltjes tegenwoordig. Hierbij willen we tevens de internationale gemeenschap oproepen om meer stroopwafels te produceren voor dit gebied.

 

Gulsen

Dag 3: de Muur, de oude stad en vreemde ontmoetingen

 

Zaterdag 5 april

 

Na een korte nacht om bij te komen van de vele indrukken van gisteren zijn we vanmorgen nog vermoeid aan de dag begonnen. Het kan dan een rustdag voor de Joden zijn, wij hebben een vol programma dat we gaan volgen. Op gang komen blijkt niet makkelijk, maar na een ontbijtje in de zon vertrekken we uiteindelijk met een busje naar Masada en de Dode Zee. Onze Palestijnse chauffeur blijkt prettig gestoord en de rest van de dag valt er veel met hem te lachen. Het is goed te zien dat het hem niet ontbreekt aan relativeringsvermogen en zelfspot.

 

Voordat we Jeruzalem verlaten brengt Mohammed ons eerst naar het voornamelijk Arabische gedeelte op en rondom de Olijfberg. Terwijl we in de bus zitten en een bocht omkomen doemt opeens de muur voor ons op. Dit monsterlijke bouwwerk, veiligheidshek volgens Israëliërs en afscheidingsmuur voor Palestijnen, kenden we alleen van foto’s en documentaires. Om er nu in real-life voor te staan is een vreemde ervaring. Het is moeilijk te bevatten hoe mensen er toe komen muren tussen zichzelf op te werpen. De muur zigzagt over de heuvel en er zijn boodschappen op achtergelaten; ‘Friends cannot be divided’…’From Warsaw-Ghetto to Abu Dis-Ghetto’…’Welcome to Ghetto Walls of Fears’. Het onmenselijke karakter van het bouwwerk en de krachtige boodschappen in graffiti laten een diepe indruk achter. We passeren nog een checkpoint en net als gisteren horen we vandaag weer uit eerste hand de verhalen van een Palestijnse inwoner van de stad. Het is een verademing om in plaats van altijd de standaard nieuwsberichten te horen nu echt te kunnen luisteren naar de mensen midden in het conflict. Dit is waarvoor we op reis gingen…naast ons doel om meer over de media en het conflict te ontdekken gaat het natuurlijk vooral om het spreken met mensen, wat immers de enige manier is om iets te kunnen begrijpen van de onmogelijke situatie hier.

 

Vanaf de Olijfberg kun je prachtig uitkijken over de Oude Stad. De koepel van de Golden Dome blinkt in de zon en voor een tijdje overzien we vanaf de heuvel het eeuwenoude religieuze en spirituele centrum van de wereld. Door de woestijn rijdend komen we vervolgens bij Masada. Volgens de enige historische bron over Masada zou een groep Joden hier in het jaar AD 74  onder belegering van de Romeinen massaal zelfmoord hebben gepleegd, in plaats van zich over te geven aan de vijand. Het verhaal over het lot van de inwoners van de eeuwenoude Joodse nederzetting op de berg is voor veel Israëliërs een symbool voor nationale moed en de berg heeft dan ook een belangrijke plaats in de Israëlische geschiedenisboeken. Is dit echter het correcte geschiedenisverhaal, of zoals sommige historici beweren weer een sprekend voorbeeld van de manier waarop het Zionisme historische bronnen en archeologische vondsten heeft gebruikt om territoriale claims kracht bij te zetten?

 

Masada is een zeer toeristische bestemming en we komen terecht in een grote groep Amerikanen. Onderleiding van hun pastoor racen deze christenen langs de bezienswaardigheden van het Heilige Land. Ze dragen petten met in grote gouden letters de tekst ‘Celebrate Israel’. We vragen een man uit de groep wat er dan te vieren valt, maar hij weet het niet echt goed uit te leggen. ‘We celebrate 60 years of Israel’..en..’The Jews deserve this land’. Veel meer komt er niet uit en wanneer we over Palestijnen beginnen blijkt het gesprek heel snel afgelopen. In twee dagen zijn we hier zo al de meest diverse personen tegengekomen, ieder met zijn eigen speciale connectie met het land. Joden en Arabieren met alle mogelijke achtergronden, Amerikaanse christenen die Israël onvoorwaardelijk steunen, een Nederlander die zich door God geroepen voelde hier naartoe te komen, Druzen in het Israëlische leger, een mysterieuze Fransman, hele hippie-gezinnen enzovoorts. Het is echt bizar om te zien wat dit kleine stukje land met mensen uit de hele wereld doet.

Na van het uitzicht bij Masada genoten hebben en onze gebruikelijke foto-shoots gedaan te hebben dalen we de berg te voet af en pakken we aan het einde van de middag nog de Dode Zee mee. Even ontspannen wat rond drijven en enkelen maken er zelfs nog een modderbad van. Op onze terugweg naar Jeruzalem zien we Palestijnen de snelweg oversteken om hun huizen te bereiken na een dag werken in Jeruzalem. Deze mensen hebben niet de mogelijkheid om zich vrij te bewegen in hun land en moeten ‘illegale’ wegen gebruiken om huis en werk te bereiken. Als je dat vergelijkt met de eenvoud waarmee wij vandaag op pad zijn gegaan…

S’avonds meeten we in een restaurant in Oost-Jeruzalem de bekende Nederlandse Midden-Oosten correspondent Conny Mus en hebben we diepgaande discussies over de politieke situatie en vooral de media inzake het conflict.

 

 

Pieter